Het was voor mij alweer behoorlijk lang geleden dat ik daadwerkelijk voor een film naar de bioscoop was geweest. Normaal gesproken kijk ik films lekker vanaf de bank, maar het werd tijd om weer eens naar de bioscoop te gaan. Bij het uitzoeken viel mijn oog op Insidious: Out of the Further. Nu ben ik absoluut geen held als het om horrorfilms gaat. Zeker niet in de bioscoop, waar ieder onverwacht geluid drie keer zo hard binnenkomt en je bij een jumpscare ook niet even heel toevallig naar je telefoon kunt kijken. Gelukkig stond de film aangegeven als Drama / Mysterie / Thriller. Prima, dacht ik. Een spannende thriller met een mysterieus verhaal kan ik prima hebben. Alleen bleek de film daar zelf blijkbaar niet helemaal van op de hoogte te zijn.
Want al vrij snel kreeg ik behoorlijk angstaanjagende beelden en jumpscares voorgeschoteld. Na ongeveer dertig minuten zat ik dan ook niet meer na te denken over het mysterie dat opgelost moest worden. Mijn voornaamste gedachte was inmiddels: als dit de hele film zo doorgaat, waarom ben ik hier in hemelsnaam aan begonnen?Gelukkig bleek Insidious: Out of the Further uiteindelijk meer in huis te hebben dan alleen manieren om mij een halve hartverzakking te bezorgen.
Een nieuw hoofdstuk voor Insidious
De Insidious-franchise draait inmiddels al heel wat jaren mee. De eerdere films maakten vooral naam met The Further, een duistere wereld naast die van de levenden waar je allerlei bovennatuurlijke figuren tegenkomt die over het algemeen niet langskomen voor een gezellig kopje koffie. Out of the Further kiest ervoor om die bekende wereld te behouden, maar introduceert een nieuw gezin en daarmee ook een nieuw verhaal. Centraal staat Gemma, een jonge moeder die samen met haar dochter Maya woont in het huis waarin ze zelf is opgegroeid. Al snel wordt duidelijk dat Gemma een bijzondere verbinding heeft met The Further. Die verbinding gaat verder dan alleen het kunnen betreden van die wereld. Gemma beschikt over een gave waarmee ze dingen vanuit The Further naar onze wereld kan brengen. Dat klinkt aanvankelijk misschien nog redelijk onschuldig, maar in een Insidious-film weet je natuurlijk dat zoiets binnen de kortste keren volledig uit de hand gaat lopen.
Dertig minuten lang geen moment rust
Vooral het eerste gedeelte van de film vond ik behoorlijk intens. Out of the Further verspilt weinig tijd voordat de eerste vreemde gebeurtenissen beginnen. Vervolgens volgen enge beelden, vreemde verschijningen en onverwachte jumpscares elkaar in behoorlijk tempo op. Het interessante is dat je als kijker op dat moment nog nauwelijks begrijpt wat er precies aan de hand is. Je weet nog niet wat Gemma’s rol binnen het geheel is en verschillende gebeurtenissen worden bewust nog niet uitgelegd.
Daardoor werkt het eerste halfuur bijna als een nachtmerrie waarin je samen met Gemma probeert uit te zoeken wat echt is en wat niet. Tijdens het kijken wist ik eerlijk gezegd nog niet helemaal of ik dat goed vond. Ik miste op dat moment een duidelijke verhaallijn en begon me af te vragen of de film vooral van jumpscare naar jumpscare zou gaan. Toch werkt die aanpak achteraf beter dan ik aanvankelijk dacht. Na een paar goede schrikmomenten vertrouw je namelijk niets meer wat de film je laat zien. Een donkere hoek van een kamer wordt ineens interessant en wanneer de camera nét iets te lang op een deur blijft staan, begin je automatisch te zoeken naar iets dat daar misschien helemaal niet is. De film krijgt je daarmee precies waar hij je hebben wil.
Eindelijk vallen de puzzelstukjes op hun plek
Ongeveer halverwege verandert de film behoorlijk van karakter. Er komt meer uitleg over Gemma, haar verleden en haar verbinding met The Further. Ook wordt duidelijker wat de dreiging precies inhoudt en waarom juist zij daarin zo belangrijk is. Daarbij speelt Cyrus Lam een belangrijke rol. Hij zit gevangen in The Further en wil Gemma’s bijzondere gave gebruiken om vanuit die wereld door te dringen naar die van ons. Vanaf dat moment begon de film voor mij een stuk beter te werken. Niet omdat de spanning ineens verdwijnt, maar omdat je eindelijk begrijpt waarom bepaalde dingen gebeuren.
De film neemt iets meer rust en geeft het verhaal de ruimte om zich te ontwikkelen. Wat tijdens het eerste gedeelte soms nog voelde als een verzameling losse enge gebeurtenissen, begint ineens onderdeel te worden van een groter geheel. Dat zorgde er ook voor dat mijn mening over het verhaal behoorlijk veranderde. Waar ik aanvankelijk bang was dat er nauwelijks een sterke verhaallijn achter alle horror zat, bleek die er uiteindelijk wel degelijk te zijn. Je moet alleen even geduld hebben voordat de film hem daadwerkelijk laat zien.
The Further blijft een plek waar je niet wilt zijn
The Further is opnieuw een belangrijk onderdeel van de film en blijft een bijzonder ongemakkelijke omgeving. De wereld is donker, leeg en voelt voortdurend onnatuurlijk aan. De film maakt daarbij slim gebruik van schaduwen en ruimtes waarin je nooit helemaal kunt zien wat er verderop staat. Juist daardoor hoeft er niet voortdurend iets recht voor de camera te verschijnen om spanning te creëren. Soms is een donkere gang voldoende.
Het geluid speelt daarbij een minstens zo grote rol. Zeker in de bioscoop komt dat behoorlijk binnen. Voetstappen, krakende geluiden en plotselinge klappen worden regelmatig gebruikt om je alvast zenuwachtig te maken voordat er überhaupt iets gebeurt. De film kent daarbij natuurlijk zijn horrortrucjes. Wanneer het geluid plotseling verdwijnt en de camera opvallend lang op één plek blijft staan, weet je inmiddels wel ongeveer hoe laat het is. Toch schrok ik alsnog regelmatig.
Gemma geeft The Further een interessante draai
Het interessantste onderdeel van het verhaal vond ik uiteindelijk Gemma’s bijzondere gave. Binnen bovennatuurlijke films draait het vaak om personages die per ongeluk in een andere wereld terechtkomen en daar vervolgens zo snel mogelijk weer uit proberen te ontsnappen. Out of the Further speelt juist met het tegenovergestelde idee. Het probleem is niet alleen dat mensen The Further kunnen binnengaan. Gemma kan er namelijk ook voor zorgen dat dingen vanuit The Further onze wereld bereiken. Dat maakt haar bijzonder interessant voor iemand als Cyrus.
Het geeft de bekende wereld van Insidious bovendien een nieuwe mogelijkheid. The Further is niet langer alleen een plek waar je bang voor moet zijn om terecht te komen. De vraag wordt nu ook wat er gebeurt wanneer iets uit die wereld juist hier terechtkomt. Het concept vind ik namelijk spannender dan sommige van de meer voorspelbare jumpscares. Je weet dat Gemma iets kan meenemen, maar daarmee ontstaat automatisch de vraag wat er gebeurt wanneer ze iets meeneemt dat absoluut niet in onze wereld thuishoort.
Niet alles hoeft uit het donker te springen
Naarmate het verhaal duidelijker wordt, neemt de hoeveelheid pure horror iets af. Voor mij werkte dat eigenlijk in het voordeel van de film. Er blijven genoeg spannende en enge momenten over, maar de film hoeft niet meer constant iets uit een donkere hoek te laten springen om je aandacht vast te houden. De dreiging krijgt een duidelijk doel en daardoor komt er meer ruimte voor het verhaal en de personages. Voor doorgewinterde horrorfans kan dat misschien juist een nadeel zijn.
Wie vooral naar Insidious gaat om anderhalf uur lang de stuipen op het lijf gejaagd te krijgen, zal het begin waarschijnlijk sterker vinden dan het latere gedeelte. Zelf vond ik de balans in de tweede helft prettiger. Juist doordat ik inmiddels begreep wat er speelde, wilde ik weten hoe Gemma het probleem ging oplossen en wat Cyrus uiteindelijk van plan was. De spanning kwam daardoor niet langer alleen vanuit de vraag wanneer er weer iets in beeld zou springen, maar ook vanuit het verhaal zelf.
Het einde vraagt nét iets te veel van je
Mijn grootste kritiekpunt zit richting de ontknoping. Zonder hier precies te vertellen hoe de film afloopt, komen Gemma’s gave, Cyrus en de verbinding tussen beide werelden uiteindelijk samen. Het idee achter het einde vind ik goed en wanneer je begrijpt wat er gebeurt, sluiten verschillende onderdelen van het verhaal netjes op elkaar aan. Alleen vond ik de film op dat moment niet altijd even duidelijk. Tijdens het kijken had ik niet direct door hoe Gemma bepaalde dingen precies voor elkaar kreeg. Er gebeurt in korte tijd behoorlijk veel en de film verwacht dat je de regels rondom haar gave inmiddels volledig begrijpt.
Dat kwartje viel bij mij niet meteen. Ik was gelukkig met een vriend naar de film die het iets beter had gevolgd en na zijn uitleg begreep ik wat de film bedoelde. Vervolgens vond ik de ontknoping eigenlijk best sterk. Maar daar zit tegelijkertijd het probleem. Wanneer iemand naast je na afloop nog even moet uitleggen hoe een belangrijk onderdeel van het einde precies werkt, had de film dat misschien zelf iets duidelijker kunnen vertellen. Het verpestte de film voor mij absoluut niet, maar het zorgde er wel voor dat het slot minder hard binnenkwam dan mogelijk was geweest.
Ik ging Insidious: Out of the Further in met het idee dat ik een Drama / Mysterie / Thriller ging kijken. Dat ik vervolgens in het eerste halfuur behoorlijk wat horror voor mijn kiezen kreeg, kwam dus als een kleine verrassing. Of eigenlijk een behoorlijk grote. Juist dat eerste gedeelte zet je wel direct op scherp. De film laat aanvankelijk weinig los over wat er precies aan de hand is en gebruikt die onzekerheid om de enge momenten harder binnen te laten komen. Pas later wordt duidelijk hoe Gemma verbonden is met The Further en wat Cyrus van haar wil. Vanaf dat moment verandert de film steeds meer in de mysterieuze bovennatuurlijke thriller die ik vooraf verwachtte. En daar werd de film voor mij uiteindelijk beter van.
Het verhaal blijkt interessanter in elkaar te zitten dan het eerste halfuur doet vermoeden, Gemma’s gave geeft The Further een leuke nieuwe draai en de spanning blijft overeind wanneer de hoeveelheid jumpscares iets wordt teruggeschroefd. Helemaal vlekkeloos is het niet. Sommige horrortrucs zijn behoorlijk bekend en vooral de ontknoping had duidelijker verteld mogen worden. Dat ik na afloop nog even uitleg nodig had voordat ik volledig begreep wat Gemma precies had gedaan, is wat mij betreft het grootste minpunt. Toch liep ik uiteindelijk met een positief gevoel de bioscoop uit. Waar ik na een halfuur nog dacht dat ik per ongeluk in een behoorlijk heftige horrorfilm zonder duidelijke verhaallijn terecht was gekomen, bleek Out of the Further uiteindelijk een spannende film met een verhaal dat verrassend goed in elkaar valt zodra alle puzzelstukjes op hun plaats liggen. En voor iemand die normaal gesproken niet bepaald vooraan staat wanneer er een horrorfilm wordt uitgekozen, heb ik me uiteindelijk opvallend goed vermaakt.
